Viị Vua Cuối Cùng Nhà Mạc

     

Hỏi 15 triệu học viên cả nước ngẫu nhiên câu hỏi làm sao về bài tập nhận câu trả lời nhanh chóng, chính xác và miễn giá tiền liên kết với các bạn học sinh tốt và đồng đội cả nước


*

Vũ An đếMạc Toàn(? – 1593; trị vì1592-1593) là vua sản phẩm công nghệ 6 và là vua cuối cùngnhà Mạcthời kỳNam Bắc triềutronglịch sử Việt Nam.

Bạn đang xem: Viị vua cuối cùng nhà mạc

Thân thế

Mạc Toàn là nam nhi thứ củaMạc Mậu Hợp<1>- vua sản phẩm công nghệ 5nhà Mạc. Nguyên cửa hàng Mạc Toàn là fan xã Cao Đôi, huyện Bình Hà (nay là xã Long Động, xã Nam Tân, huyệnNam Sách, tỉnhHải Dương,Việt Nam).

Vua thời suy tàn

Mạc Toàn sinh ra và bự lên khinhà Mạcđã suy yếu. Sau khi ông cầm cố phụ chínhMạc Kính Điểnmất (1580), chính vì sự của vua thân phụ Mạc Mậu thích hợp càng đi xuống; về quân sự chiến lược không giữ lại được ưu nỗ lực với quân phái nam triều bên Lê.

Sau những năm giao chiến thất bại, năm 1592, công ty Mạc bị quân phái mạnh triều tổng tiến công ra Thăng Long dưới quyền củaTrịnh Tùng. Sau 2 trận chiến bại lớn, cuối năm 1592, Mạc Mậu Hợp đề nghị mang gia quyến vứt chạy khỏi ghê thànhThăng Long. Mạc Toàn cũng trong những đó.

Ít lâu sau, quân nam giới triều bắt được Thái hậu – bà nội Mạc Toàn - giải về khiếp sư. Lúc đến sông nhân tình Đề, thái hậu chúng ta Mạc vì lo bi lụy mà chết.

Trong tình chũm nguy cấp, Mạc Mậu phù hợp bèn truyền ngôi cho Mạc Toàn làm vua nhằm giữ việc nước, thay đổi niên hiệu làVũ Annăm sản phẩm công nghệ nhất. Bản thân Mạc Mậu đúng theo tự mình có tác dụng tướng. Mặc dù lúc đó thực trạng nhà Mạc thiết yếu cứu vãn được nữa.Trịnh Tùngchia quân đánh những ngả, tìm kiếm và săn lùng bắt Mậu Hợp.

Đầu năm dương định kỳ 1593, Mậu thích hợp bị Trịnh Tùng bắt được và chém ở người tình Đề.

Mạc Toàn lên ngôi lúc còn ít tuổi, lực lượng nhỏ dại yếu, ko được nhân chổ chính giữa ủng hộ. Nuốm cô, ông phải ngầm trốn theo hoàng thân Mạc Kính mới chỉ xưng hiệu là Bảo Định, bản thân chỉ sử dụng hiệu làVũ An vương. Tuy nhiên đến ngày 14 mon giêng năm 1593, ông cũng trở thành quân Trịnh bắt được với đem chém đầu trên bến Thảo Tân thuộc Mạc Kính Chỉ và những tông thất công ty Mạc.

Mạc Toàn chỉ xưng hiệu được vài ba tháng, không rõ từng nào tuổi, chỉ biết rằng vua cha Mậu phù hợp khi mất trước kia không lâu new 30 tuổi và ông có một người anh còn sinh sống tới năm 1600.

Page 2

Nhà Mạc (Mạc triều1527-1592) là triều đại phong kiến trong lịch sử hào hùng Việt Nam, bắt đầu khi vua Mạc Thái Tổ lên ngôitháng 6 năm 1527 sau thời điểm giành được quyền lực tối cao từ tay vua Lê Cung Hoàng nhà Hậu Lê và chấm dứt khi vua Mạc Mậu Hợp, bị quân nhóm Lê-Trịnh vì chưng Trịnh Tùng lãnh đạo đánh bại vào cuối năm 1592 – tổng cộng là sát 66 năm. Mặc dù nhiên, hậu duệ đơn vị Mạc như Mạc Kính Cung, Mạc Kính Khoan, Mạc Kính Vũ vẫn còn thường xuyên chống lại đơn vị Hậu Lê thời kỳ trung hưng đến tận năm 1677<1> tại khu vực Cao Bằng. Thời kỳ 1527-1592 trong lịch sử hào hùng Việt Nam có cách gọi khác là thời kỳ Nam-Bắc triều, do tổ chức chính quyền nhà Mạc chỉ đích thực có quyền lực từ địa phận Ninh Bình thời buổi này trở ra, còn trường đoản cú Thanh Hóa trở vào trên danh nghĩa phía trong tay những vua Lê - được phục dựng trở lại từ thời điểm năm 1533.Nội chiến Lê-Mạc

Sau khi nhà Mạc nắm quyền, đã có một số chuyển động chống đối như cầu viện nhà Minh hoặc nổi lên nhưng đầy đủ không thành. Chỉ cho đến lúc nhà Hậu Lê tái lập thì chiến tranh quy mô bắt đầu thực sự bắt đầu.


Nguyễn Kim khởi nghĩa, bọn họ Vũ cat cứ

Năm 1529, một võ tướng mạo cũ ở trong nhà Lê là Nguyễn Kim không thần phục công ty Mạc, vứt chạy vào miền núi Thanh Hoá với sang Ai Lao (Lào), tập hợp lực lượng chống nhà Mạc. Năm 1533, Kim tìm kiếm một người tên là Lê Duy Ninh là con của vua Lê Chiêu Tông gửi lên ngôi trên khu đất Sầm Châu (Ai Lao), có nghĩa là vua Lê Trang Tông. Tuy vậy các công ty sử học nghi ngại Duy Ninh không hẳn là con của vua Chiêu Tông vày tuổi của Duy Ninh cùng Lê Chiêu Tông chênh nhau thừa ít.

Từ khi Trang Tông lên ngôi, các sĩ phu, tướng mạo lĩnh ban đầu tập hợp bên Nguyễn Kim để kháng nhà Mạc. Năm 1540, Mạc Thái Tông chết. Thượng hoàng Mạc Đăng Dung lập con cháu nội là Phúc Hải lên ngôi, tức là Mạc Hiến Tông. Năm sau, thượng hoàng Đăng Dung chết.

Năm 1543, quân đơn vị Lê về nước lấn chiếm Tây đô (Thanh Hoá). Hoạn quan đơn vị Mạc là Dương chấp nhất đầu hàng. Năm 1545, chấp nê dâng dưa độc mang lại Nguyễn Kim, Kim lấn sâu vào chết. Chấp Nhất bỏ trốn về bên Mạc. Con rể Nguyễn Kim là Trịnh Kiểm lên thay thế quyền chỉ huy quân đội.

Ở phía tây bắc, vùng Hưng Hoá (Tuyên Quang), đồng đội Vũ Văn Mật, Vũ Văn Uyên (Chúa Bầu) là thủ lĩnh trong vùng cát cứ không thần phục bên Mạc. Bên Mạc vài ba lần có quân đánh tuy nhiên không khử được bọn họ Vũ, sau lại buộc phải đối phó với khá nhiều biến nắm khác đề nghị buộc phải kê họ Vũ cat cứ. Bọn họ Vũ sai tín đồ liên lạc theo về nhà Lê trung hưng.

Mất Thăng Long

Mạc Mậu đúng theo từ nhỏ lên ngôi, khi bự vẫn phụ thuộc các hoàng phụ thân chính, không chú trọng vấn đề chính sự. Sau thời điểm Mạc Kính Điển chết, bài toán trong không tính đều trông đợi vào Mạc Đôn Nhượng cùng các tướng Nguyễn Quyện, Mạc Ngọc Liễn<4>, Bùi Văn Khuê. Uy gắng quân Mạc suy sút những và thường xuyên bị chiến bại trận.

Năm 1591, Trịnh Tùng lấy quân bắc tiến áp sát thành Thăng Long. Đầu năm 1592, Mạc Mậu thích hợp chạy sang trọng Gia Lâm, thống suất thủy quân để gia công thanh thế trên sông Nhị Hà cho những tướng giữ thành Thăng Long. Trịnh Tùng thúc quân tổng tiến công. Những tướng Mạc Ngọc Liễn, Bùi Văn Khuê, trằn Bách Niên tan vỡ vứt chạy. Phục binh của Nguyễn quyện ở mong Dền ko kịp nổi dậy đã trở nên giết. Nguyễn quyện bị bắt<5>, hai nhỏ tử trận. Quân Mạc chết rất nhiều.

Trịnh Tùng rút quân nòng cốt về. Mạc Mậu phù hợp thu tàn quân án ngữ sông Nhị Hà, lại ham sắc đẹp của vk tướng Bùi Văn Khuê là Nguyễn thị Niên<6> nên ước ao giết Khuê. Tháng 8 năm 1592, Khuê biết chuyện bèn mang quân sản phẩm Lê, thích hợp binh với Trịnh Tùng đại phá quân Mạc.

Tháng 11 năm 1592, Trịnh Tùng lại tiến tấn công Thăng Long. Mậu Hợp thua thảm chạy về Kim Thành (Hải Dương). Thấy rứa nguy cấp, Mậu đúng theo lập nhỏ là Toàn lên ngôi, từ bỏ mình có tác dụng tướng thống suất quân đội. Sau các cuộc chiến đẫm tiết tại quanh vùng các lấp Nam Sách, Hạ Hồng, kinh Môn vào tháng 11 với 12 thì quân đội nhà Mạc chịu đựng tổn thất rất là nặng nề. Mạc Mậu Hợp buộc phải bỏ trốn cho huyện Phượng Nhãn, bị tóm gọn sống kế tiếp ít ngày và bị hành hình.

Kinh tế

Mạc Thái Tổ đã chuyển ra một vài quy chế về ruộng đất bao gồm: binh điền, lộc điền, quân điền, dựa trên các quy chế đã tất cả từ thời Hồng Đức (Lê Thánh Tông) hay bài toán cho đúc chi phí Thông Bảo.

Xem thêm: Bao Giờ Công Bố Điểm Chuẩn Đại Học 2021 ? Bao Giờ Có Điểm Sàn, Điểm Chuẩn Đại Học 2021

Thời kỳ Mạc Thái Tông trị vì hoàn toàn có thể coi là thời kỳ đỉnh cao trong phòng Mạc. Thời điểm đó bên Lê không trung hưng, toàn cõi vì chưng nhà Mạc cai quản, cảnh thịnh trị được những sử gia đơn vị Lê - triều đại đối địch với bên Mạc - biên soạn Đại Việt sử cam kết toàn thư, yêu cầu ghi nhận: "đêm ngủ không đóng cửa, ở ngoài đường không ai nhặt của rơi"<21>.

Nhưng từ lúc Nguyễn Kim nổi dậy, cuộc chiến tranh nổ ra, non sông bị tàn phá, kinh tế bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Cuộc chiến tranh liên miên đã tạo cho đời sống của fan dân trở bắt buộc đói nghèo hơn. Lấy ví dụ năm 1572, sau khi nhiều phen bị nạn đao binh thì tại nghệ an lại vạc dịch. Khâm định Việt sử Thông giám cương mục gồm viết rằng: các huyện, đồng ruộng bỏ hoang nhân dân đói khổ. Dịch lệ lại phạt sinh, tín đồ chết mang đến quá nửa. Nhân dân xiêu giạt, hoặc tan tác vào Nam, ra Bắc. Vào cõi Nghệ An đìu hiu vắng tanh.

Nhìn tổng thể, đơn vị Mạc tất cả tư duy kinh tế cởi mở, sớm thấy được xu thế văn minh của thủ công nghiệp, dịch vụ thương mại và kinh tế hàng hóa; điều đó khác hẳn với chính sách bảo thủ của nhà Lê. Nhà Mạc giai cấp trong 65 năm đã gửi vùng phía đông bắc giàu mạnh mẽ lên, về ngoại thương vẫn vươn tới thị trường các nước châu Á. Tuy nhiên, kinh tế tài chính vẫn chủ yếu nhờ vào nông nghiệp theo thủ tục tiểu nông, tàn dư của phương thức sản xuất Á Đông cùng chế độ gia trưởng với nền kinh tế manh mún, khiến cho mầm mống tư bản chủ nghĩa chớm phát sinh đã không cách tân và phát triển được.

Nguyên nhân thất bại

Lực lượng kháng đối nhà Mạc, cụ thể là lực lượng nhân danh công ty Lê, những người ủng hộ nhà Lê còn mạnh. Vấn đề chính thống chỉ có một vai trò duy nhất định, vì chưng Nam triều tuyệt Bắc triều đều phải có lý lẽ của mình. Bắc triều dù cho là người đi giật ngôi, tuy nhiên, từ Lê Uy Mục, nhân dân đã đáng ghét nhà Lê. Phái mạnh triều dù đã không còn uy tín nhưng với một phần tử nhân dân, nhất là vùng "căn bản" quê hương nhà Lê (Thanh Hoá) trở vào còn nhớ công huân đánh quân Minh trong phòng Lê. Bởi đó, lúc yếu tố thiết yếu trị không đóng vai trò đưa ra quyết định thì vấn đề nhân sự sẽ quyết định.


Theo gs Văn Tạo, về thiết yếu trị và kinh tế, tuy nhà Mạc sẽ khiến nước nhà giàu mạnh dạn lên trong thời kỳ đầu, nhưng lại địa bàn buổi giao lưu của nhà Mạc bị bó hẹp, kẹp thân một mặt là nước mập Trung Quốc, một mặt là phái mạnh triều trỗi dậy cùng tứ tưởng "hoài Lê", không tồn tại điều kiện mở rộng như những chúa Nguyễn làm việc phía phái nam sau này<38>.

Bản thân các tập đoàn kháng Mạc đã gồm có chính sách cân xứng và lực lượng nhân sự đủ kỹ năng để ứng phó với đơn vị Mạc yêu cầu trong một thời hạn dài nam triều đứng vững trước các cuộc tấn công trong phòng Mạc. Thời hậu kỳ (sau khi Mạc Kính Điển chết), bên Mạc không còn lực lượng nhân sự đủ mạnh, duy nhất là vua Mạc Mậu đúng theo không đủ năng lực và phạm phải sai lầm nên đã thua kém về quân sự. Trong cuộc mặt trận kỳ đó, khi đã thua thảm về quân sự chiến lược thì thiết yếu trị ở trong nhà Mạc cũng bị yếu núm trước khẩu hiệu "phù Lê" cùng nhà Mạc thành kẻ chiến bại cuối cùng.

Page 3

Mạc Phúc Nguyên(? -1561, trị vì1546-1561) hayMạc Tuyên Tônglà vua đồ vật tưnhà Mạctronglịch sử Việt Nam, sống ngôi từ bỏ năm1546đến1561, trị bởi 15 năm. Ông là người xã Cao Đôi, huyện Bình Hà (nay là thôn Long Động, thôn Nam Tân, thị xã Nam Sách), tỉnhHải Dương,Việt Nam.

Tiểu sử

Mạc Phúc Nguyên là nam nhi củaMạc Hiến Tông, cháu nội củaMạc Thái Tông. Năm Bính Ngọ (1546) Mạc Phúc Hải lâm bệnh mất vào ngày 8 mon 5, Mạc Phúc Nguyên lên cố gắng khi còn bé dại tuổi. Vớ cả công việc triều chủ yếu đều trông cậy vào chú ruột là Khiêm vươngMạc Kính Điển.

Thiếu đế thời loạn lạc

Binh biến chuyển Phạm Tử Nghi

Giữa thời gian Mạc Hiến Tông bắt đầu mất,Lê Trang Tôngđược sự phò trợ củaTrịnh Kiểmđang gây lại câu hỏi binh đao thì trong triều Mạc lại nảy sinh sự bất hòa. Tướng tá Tứ Dương HầuPhạm Tử Nghibàn:

“Trong thời gian nước còn loàn lạc yêu cầu lập vua lớn tuổi là Mạc chính Trung<1>”

Nhưng những người trong tông tộcnhà Mạckhông nghe theo, Mạc Kính Điển với đại thầnNguyễn Kínhcũng ko ưng thuận. Ko được toại nguyện, Phạm Tử Nghi sinh lòng khác, bí mật họp một số tướng thao tác phản loạn. Mạc Phúc Nguyên được Mạc Kính Điển đưa đi lánh về miền Đông, Nguyễn Kính và Mạc Kính Điển lại đề nghị đem quân về cứu vớt Phúc Nguyên. Phạm Tử Nghi cần rút khỏi đế kinh đemMạc chính Trungvề chiếm phần cứ vùng Hoa Dương đậy Tiên Hưng cùng lập bao gồm Trung lên ngôi nhưng không được văn võ thuận theo. Mạc Kính Điển, Nguyễn Kính liên tiếp đuổi tấn công Tử Nghi mấy trận không xong, Mạc Phúc Nguyên không nên Phụng Quốc côngLê Bá Lyhợp binh cùng Kính Điển đánh Tử Nghi. Phạm Tử Nghi thua kém phải rút chạy ra An Quảng. Sau thời điểm thất chũm Mạc chính Trung bắt buộc đem gia quyến và tuỳ thuộc chạy sangLưỡng Quảngvà định cư ở Thanh Viễn.

Năm 1548, Lê Trang Tông chết,Trịnh Kiểmđưa Lê Trung Tông con của Trang Tông lên nối nghiệp nghỉ ngơi Thanh Hoa cùng lấy niên hiệu Thuận Bình sản phẩm công nghệ nhất, có nghĩa là vua Lê Trung Tông.

Năm 1549, Mạc bao gồm Trung chạy quý phái Trung Quốc, tự dìm mình là tín đồ thừa kế ngôi vị đúng theo pháp. đơn vị Minh ngờ vực Mạc Tuyên Tông không hẳn dòng dõi Mạc Thái Tổ yêu cầu sai sứ chuyển thư lịch sự hỏi. Mạc Kính Điển thuộc Lê Bá Ly hộ vệ Mạc Tuyên Tông lên ải Trấn Nam chạm chán sứ bên Minh. Quan nhà Minh trên Lưỡng Quảng chấp thuận đồng ý công nhấn Mạc Tuyên Tông<2>.

Sau Tử Nghi lại đem chủ yếu Trung trở lại Yên Quảng định tấn công Đông Kinh. Năm 1551, Mạc Kính Điển mang quân đi dẹp Phạm Tử Nghi, không đúng kẻ bên dưới quyền lừa bắt được Tử Nghi lấy chém. Mạc bao gồm Trung quăng quật chạy sangTrung Quốcvà bị giết. Tất cả thuyết nói Tử Nghi chết về tay người Minh.

Vụ ly khai của hai công ty Lê, Nguyễn

Phạm Quỳnh, Phạm Giao là bạn được Mạc Kính Điển tin dùng<3>, thấyLê Bá Lylập công to và cũng khá được Kính Điển trọng dụng, có thanh vậy cho nên Phạm Quỳnh, Phạm Giao đem lòng ghen tỵ, dèm pha nhằm Kính Điển ngoài tin dùng Bá Ly. Tuy vậy vốn là tín đồ trung nghĩa Mạc Kính Điển thiếu tín nhiệm lời dèm, Phạm Quỳnh, Phạm Giao lại lấy ý gièm pha cùng với Mạc Tuyên Tông. Tuyên Tông còn bé dại tuổi, tin theo lời phụ thân con Phạm Quỳnh.

Tháng 2 năm 1551, ngày 12 Phạm Quỳnh, Phạm Giao từ ý rước quân vây tấn công Lê Bá Ly nhưng mà bị Lê Bá Ly link với thông gia Nguyễn Thiến đánh bại. Mạc Phúc Nguyên bèn cho quân tiếp ứng tấn công Lê Bá Ly. Lê Bá Ly một mặt mang đến quân phản kháng với công ty vua song một mặt dưng sớ tâu lên công ty vua là không giám có sự mưu phản, song Mạc Phúc Nguyên ko tin. Vị vậy, Lê Bá Ly tức giận, cùng mái ấm gia đình Nguyễn Thiến rước quân về Thanh Hoa đầu mặt hàng Lê Trung Tông. Trung Tông vui mừng liền phong Lê Bá Ly tước Phụng Quốc công. Công ty Mạc bị mất một lúc những tướng tốt là cha con Lê Bá Ly - Lê xung khắc Thận, cha con Nguyễn hoạn -Nguyễn Quyện, Nguyễn Miễn.

Giằng co với quân Lê - Trịnh

Tháng 5 năm 1552 Lê Trung Tông lại sai Thái sư Trịnh Kiểm xuất quân đánh Phúc Nguyên, Phúc Nguyên cần bỏ khiếp thành rút về Kim Thành. Lê Bá Ly thấy nạm Phúc Nguyên đã giảm dâng sớ xin đón Trung Tông về Đông Đô, tuy thế Trịnh Kiểm lượng mức độ thấy không thể win nổi Phúc Nguyên yêu cầu không thuận theo lối bàn của Lê Bá Ly. Win được trận đánh tuy nhiên Trung Tông lại lui binh về Thanh Hoa. Phúc Nguyên chỉ chiếm lại Đông Đô cơ mà vẫn đóng góp ở nhân tình Đề với sai Kính Điển đóng góp ở lặng Mô và những tướng không giống trấn giữ những trấn: đánh Nam, sơn Tây. Phúc Nguyên xuống chiếu cấm các quan quân ở hồ hết vùng ko được nhiễu dân nên trên dưới vẫn yên, kỷ cương lại đúng đắn. Thấy cõi bờ đã yên, năm 1555 Phúc Nguyên lại không nên Mạc Kính Điển đem quân vào Thanh Hoa tiếp tục đánh Trung Tông dẫu vậy không win lại rút quân về.

Năm 1556 Lê Trung Tông chết, Thái sư Trịnh Kiểm gửi Lê Anh Tông lên ngôi.

Năm 1557 Phúc Nguyên lại saiMạc Kính Điểnđánh Thanh Hoa, năm này Lê Bá Ly ốm chết, Thiệu Quốc côngNguyễn Thiếncũng chết, đàn ông làNguyễn Quyện, Nguyễn Miễn mang quân về sản phẩm Mạc. Mạc Tuyên Tông phong tước đoạt hầu cho hai anh em Nguyễn Quyên với sai thuộc đi tấn công Lê Anh Tông.

Từ khiLê Anh Tônglên ngôi, Trịnh Kiểm liên tục xuất quân ngăn chặn lại nhà Mạc trong cả từ 1557-1564. Kho đó Mạc Phúc Nguyên uy thế tất cả yếu rộng so với quyền lực Lê – Trịnh, quân Lê – Trịnh đã sở hữu lại được rất nhiều vùng trong phòng Mạc tuy nhiên vẫn chưa dám vào ghê đô vị nhà Mạc tất cả giảm về chũm và lực tuy vậy chưa đến mức chỉ thụ động đối phó mà nhiều phen Mạc Kính Điển xuất quân tấn công vào tận Thanh Hoa, bao gồm trận Mạc Phúc Nguyên thân chính đốc xuất binh mã và những trận win lớn.

Hoàng đế yểu mệnh

Trong khi không phân win bại thì mon 12 năm 1561, Mạc Phúc Nguyên bị bệnh đậu mùa vàqua đời, không rõ từng nào tuổi. Ông được truy hỏi tôn là Tuyên Tông Duệ hoàng đế.

Xem thêm: Không Phải Hoa, Chẳng Phải Sương (2013), Không Phải Hoa Chẳng Phải Sương

Mạc Phúc Nguyên ngơi nghỉ ngôi được 15 năm, sinh được người đàn ông duy duy nhất làMạc Mậu Hợp. Lúc ông mất, Mậu Hợp bắt đầu lên 2 tuổi (sinh tháng hai năm 1560) lên ngôi, lúc này triều chủ yếu vẫn bởi vì Mạc Kính Điển và Mạc Đôn Nhượng phụ tá. Mậu đúng theo lên ngôi rước niên hiệu là Thuần Phúc trang bị nhất.

Gia quyến

Ngoài hoàng thái tử Mạc Mậu Hợp, bao gồm sử ko ghi thừa nhận thêm người con nào khác của Mạc Tuyên Tông.Đại Việt sử cam kết toàn thưxác định ông có ít nhất hai bạn vợ: