MỌI VẬT ĐỀU TỒN TẠI VÀ ĐỒNG THỜI KHÔNG TỒN TẠI VÌ MỌI VẬT ĐANG TRÔI ĐI

     

ĂnggenChống Duyhring

Lời mở đầu

I.Nhận xét thông thường

Xétvề nội dung của nó, chủ nghĩa làng mạc hộihiện đại trước hết là kết quảcủa việc khảo tiếp giáp một mặt là nhữngđối lập giai cấp đang thống trị trongxã hội hiện đại giữa những ngươicó của cùng những người không tồn tại của, giữacông nhân có tác dụng thuê và những nhà tư sản, và mặt khác là tìnhtrạng vô thiết yếu phủ đang ngự trị vào sảnxuất. Nhưng xét về hình thức lý luận của nóthì cơ hội đầu chủ nghĩa xã hội hiệnđại xuất hiện như là một sự pháttriển xa hơn với dường như triệt đểhơn của những nguyên lý mà những nhà khai sáng sủa vĩđại Pháp hồi thế kỷ XVIII đã nêu lên.Cũng như mọi học thuyết mới, chủnghĩa thôn hội trước hết phải xuất vạc từnhững vật liệu tư tưởng đã tíchluỹ từ trước, mặc dù gốc rễ củanó nằm sâu trong những sự kiện gớm tế.

Nhữngvĩ nhân ở Pháp đã soi sáng đầu óc mọingười để chuẩn bị mang đến cuộc cáchmạng sắp đến thì bản thân cũng rất cáchmạng. Họ ko thừa nhận một uy quyền bênngoài nào cho dù nó thuộc bất cứ loại nào. Tôn giáo, quanniệm về tự nhiên, thôn hội, chế độ nhànước, tất cả đều phảiđược đem ra phê phán một phương pháp nghiêm khắcnhất, tất cả đều phải ra trướctoà án của lý tính để biện hộ mang lại sựtồn tại của mình hoặc từ bỏ sựtồn tại của mình. Lý tính đang tư duy làthước đo duy nhất để đánh giá chỉ mọicái đang tồn tại. Đó là thời đại mànhư Hegel nói, thế giới đứng bằngđầu<11>, trước hết theo ý nghĩa làđầu óc của bé người cùng những luậnđiểm đã vạc hiện được thông qua tưduy của nó, đòi hỏi phải được sử dụng làmcơ sở cho mọi hoạt động của cònngười và mang lại mọi quan liêu hệ thôn hội; rồi sauđó cũng còn theo ý nghĩa rộng hơn là dòng hiệnthực, mâu thuẫn với những luận diểmấy, trên thực tế đã bị đảo lộntừ trên xuống dưới. Tất cả những hìnhthức xã hội và nhà nước từ trướcđến nay, tất cả những quan điểmcổ truyền, đều bị coi là không hợp lý vàbị vứt bỏ như những đồ cũ;từ trước đến ni thế giới chỉ donhững thành kiến chỉ đạo, toàn bộ quákhứ đều chỉ đáng thương với đángkhinh mà thôi. Giờ đây, lần đầu tiên, mặttrời đã mọc; từ ni về sau, sự mê tín,sự bất công, đặc quyền với áp bức phảinhường chỗ cho đạo lý vĩnh cửu, mang đến chínhnghĩa vĩnh cửu, cho bình đẳng đãđược xác lập trong giới tự nhiên, cùng chonhững quyền bất khả xâm phạm của conngười.

Hiệnnay chúng ta biết rằng vương quốc của lý tínhấy chẳng qua chỉ là vương quốcđược lý tưởng hoá của giai cấp tưsản; rằng thiết yếu nghĩa vĩnh cửu đãđược thực hiện trong chế độtư pháp tư sản; rằng sự bình đẳng quylại là bình đẳng tư sản trước phápluật; rằng một vào những nhân quyền cơbản nhất của nhỏ người mà lại người tađã tuyên bố, là quyền sở hữu tư sản;nhà nước của lý tính - Khế ước xã hộicủa Rousseau - đã thể hiện với chỉ bao gồm thểthể hiện ra như là nền cộng hoà dân chủtư sản. Tất cả những bên tư tưởngvĩ đại của thế kỷ XVIII, cũng nhưnhững tiền bối của họ, không thểvượt qua những khuôn khổ mà lại thời đạicủa họ đã quy định mang lại họ.

Nhưngbên cạnh sự đối lập giữa quý tộc phongkiến với giai cấp tư sản còn có sựđối lập bình thường giữa những kẻ bóc lột vànhững kẻ bị bóc lột, giữa nhữngngười giàu lười biếng và nhữngngười nghèo lao động. Chính tình hình đó đã làmcho những đại biểu của giai cấp tư sản cóthể mạo nhận mình là đại biểu khôngphải của một giai cấp riêng biệt biệt, mà chỉ làđại biểu của toàn thể nhân loại đaukhổ. Ko phải chỉ có thế. Từ thời điểm mớixuất hiện, giai cấp các nhà tư bản ko thểtồn tại nếu không có công nhân làm thuê; và tươngứng với việc người thợ cảphường hội thời trung cổ phân phát triển thànhngười tư sản cận đại, ngườithợ bạn phường hội và người có tác dụng côngnhật ko ở vào phường hội cũng pháttriển thành người vô sản. Với mặc dầu xét vềtoàn bộ, trong số cuộc đấu tranh chống giớiquý tộc, giai cấp tư sản gồm quyền tựnhận bản thân cũng là đại biểu cho những giai cấplao động thời bấy giờ, nhưng vào mỗiphong trào lớn của giai cấp tư sản, lạixuất hiện những phong trào độc lập củagiai cấp vốn là tiền thân không nhiều nhiều phân phát triểncủa giai cấp vô sản hiện đại. Ví dụ,phong trào của Thomas Munzer trong thời kỳ Cải phương pháp tôngiáo cùng Chiến tranh dân cày ở Đức; phái bình quân<12>trong cuộc Đại phương pháp mạng Anh; Babeuf trong cuộcĐại bí quyết mạng Pháp. Ngoại trừ những cuộcđấu tranh biện pháp mạng vũ trang ấy của mộtgia cấp chưa trưởng thành, còn tồn tại những biểuhiện lý luận tương ứng: trong thế kỷ XVIvà XVII, gồm những sự miêu tả ko tưởng vềnhững chế độ làng mạc hội lý tưởng, còn trongthế kỷ XVIII thì đã tất cả những lý luận trựctiếp có tính chất cộng sản chủ nghĩa(Morelly cùng Mably). Yêu cầu bình đẳng không thể giớihạn vào những quyền chủ yếu trị nữa, mà lại đãmở rộng ra đến cả địa vị xãhội của mỗi cá nhân; ko những phải thủtiêu các đặc quyền giai cấp mà còn phải thủtiêu cả những sự không giống nhau về giai cấp nữa.Một chủ nghĩa cộng sản khổ hạnh theokiểu Xpác-tơ là hình thức biểu hiện đầutiên của học thuyết mới ấy. Rồi tiếptheo sau đó là cha nhà không tưởng vĩ đại: Saint- Simon, mà xung quanh khuynh hướng vô sản ra thì khuynh hướngtư sản còn giữ một ý nghĩa nào đó; Fourier vàOwen, tác giả cuối thuộc này, sống vào mộtnước tất cả nền sản xuất tư bản chủnghĩa phân phát triển nhất với dưới ấntượng của những đối lập vì nềnsản xuất ấy đẻ ra, đã đềxuất những đề nghị của mình nhằm xoábỏ những sự khác biệt về giai cấp,dưới hình thức một hệ thống trựctiếp gắn với chủ nghĩa duy vật Pháp.

Sựgiống nhau giữa ba ông là ở chỗ họ khôngthể hiện ra là những đại biểu cho lợiích của giai cấp vô sản nhưng lịch sử đãsản xuất hiện trong thời kỳ đó. Cũng nhưnhững bên khai sáng, họ muốn xác lập vươngquốc của họ không giống một trời một vựcvới vương quốc của các nhà khai sáng sủa Pháp. Ngaycả dòng thế giới tư sản xây dựng theonhững nguyên lý của những nhà khai sáng ấy cũng khônghợp lý cùng cũng bất công, và vị vậy cũng phảibị vứt vào sọt rác rưởi như chế độ phongkiến cùng mọi chế độ làng hội trướckia. Sở dĩ lý tính thật sự và chính nghĩathật sự từ trước đến nay vẫnchưa hiểu được bọn chúng một bí quyết đúngđắn. Chính là vì trước đấy thiếumột con người anh tài giờ đây mớiđược nhận thức, thì đó ko phải làkết quả tất yếu của tiến trình pháttriển phổ biến của lịch sử, ko phải là sựkiện không thể kị được, mà lại chỉ làmột sự ngẫu nhiên may mắn. Nhỏ người thiêntài ấy cũng bao gồm thể xuất hiện như thế500 năm trước đây cùng như thế thì nhânloại đã có thể tránh được 500 nămnhầm lẫn, đấu tranh với đau khổ.

Lốinhận thức này là một lối nhận thứchết sức đặc trưng của tất cảnhững người thôn hội chủ nghĩa Anh cùng Pháp vàcả những người thôn hội chủ nghĩađầu tiên ở Đức, kể cả Weitling.Đối với tất cả bọn họ, chủnghĩa thôn hội là biểu hiện của đạo lý tuyệtđối, lý tính tuyệt đối và bao gồm nghĩatuyệt đối, với chỉ cần phân phát hiện ra nó là cóthể chinh phục toàn thế giới bằng sứcmạnh của bản thân nó; và vì chưng chân lý tuyệtđối không phụ thuộc vào thời gian, không khí vàsự phân phát hiện ra thời gian nào cùng ở đâu, là một việcthuần tuý ngẫu nhiên. Đồng thời chân lý, lý tínhvà bao gồm nghĩa tuyệt đối lại khác biệt ởmỗi người sáng lập ra một trường phái;và bởi ở mỗi người sáng sủa lập ra trườngphái đó, mỗi loại chân lý, lý tính và chính nghĩatuyệt đối đặc biệt đó lại còn dotrí tuệ chủ quan, điều kiện sinh hoạt,khối lượng kiến thức và trình độ pháttriển tư duy của họ quyết định, vìthế trong sự xung đột giữa các chân lý tuyệtđối ấy không thể tất cả một giải pháp nào khácngoài việc chúng tự san bằng lẫn nhau cơ mà thôi. Dođó, ko thể có được một cái gì khác hơnlà một thứ chủ nghĩa làng hội trung bình tất cả tínhchất chiết trung, giống như đến đến ni nóvẫn đang thực tế thống trị trongđầu óc của phần lớn thứ chủ nghĩaxã hội ở nhị nước Anh và Pháp, một thứchủ nghĩa thôn hội triết trung có thể chấp nhận được có nhữngsắc thái cực kỳ đa dạng với là một mớhỗn độn cơ mà người ta lại càng dễ gồm hơn,chừng làm sao những góc cạnh sắc bén đúng chuẩn củanhững bộ phận cấu thành của nó càng bị bàomòn đi trong mẫu dòng tranh cãi, giống như những hòncuội trong giòng nước chảy. Muốn làm cho chủnghĩa thôn hội trở thành một khoa học thìtrước hết phải đặt nó vào mộtcơ sở hiện thực.

Trongthời gian ấy, thuộc với nền triết học Phápthế kỷ XVIII và tiếp theo sau nó, nền triếthọc mới ở Đức đã ra đời và đãđạt tới đỉnh cao nhất của nó vớiHegel. Công sức lớn nhất của nó là đã cù trởlại phép biện chứng, coi đó là hình thức caonhất của tư duy. Những đơn vị triết học Hy-lạpcổ đại đều là những bên biệnchứng tự phát, bẩm sinh, cùng Aristoteles, bộ óc báchkhoa nhất trong những nhà triết học ấy, cũng đãnghiên cứu những hình ảnh căn bản nhấtcủa tư duy biện chứng. Trái lại, nềntriết học mới, mặc dầu nó cũng cónhững đại biểu xuất sắc của phépbiện chứng (ví dụ như Descartes cùng Spinoza), nhưngđặc biệt vày ảnh hưởng của triếthọc Anh, nó ngày càng bị sa vào dòng gọi là phươngpháp tư duy rất hình là phưong pháp tư duy hầu nhưcũng trọn vẹn chi phối những người Pháp trongthế kỷ XVIII, ít nhất cũng là vào những côngtrình siêng bàn về triết học của họ. Nhưngngoài lĩnh vực triết học hiểu theo đúngnghĩa của nó ra, họ cũng để lại chochung ta nhiều tuyệt tác về phép biện chứng;chúng ta chỉ cần nhớ lại cuốn"Người con cháu trai của Rameau" của Diderot vàcuốn "Bàn về nguồn gốc của sựbất bình đẳng giữa người vàngười" của Rouseau. - Ở đây,chúng tôi giới thiệu một giải pháp vắn tắt thựcchất của nhì phương pháp tư duy ấy; chúng tasẽ còn phải trở lại vấn đề ấytỉ mỉ hơn.

Khichúng ta dùng tư duy để chăm chú giới tự nhiên,lịch sử chủng loại người, tốt hoạt động tinhthần của bản thân họ thì trước nhất,chúng ta thấy một bức tranh về sự chẳngchịt vô tận của những mối liên hệ vànhững sự tác động qua lại vào đó không cócái gì là đứng nguyên, không cố gắng đổi, mà tấtcả đều vận động, biến hoá, gây ra vàmất đi. Cái thế giới quan lại ban đầu, ngâythơ, nhưng xét về thực chất thì đúng đólà thế giới quan của các nhà triết họcHy-lạp thời cổ với lần đầu tiên đãđược Heraclite trình diễn một giải pháp rõ ràng: mọi vậtđều tồn tại cùng cũng không tồn tại, vìmọi vật đang trôi qua, mọi vật đềukhông ngừng biến hoá, mọi vật đều không ngừngphát sinh và tiêu vong. Nhưng cách nhìn ấy, dù rằng nó bao gồm nắmđúng đến như thế làm sao chưng nữa, tínhchất phổ biến của toàn bộ bức tranh về cáchiện tượng, vẫn không đủ đểgiải ham mê những chi tiết hợp thành bức tranhtoàn bộ, cùng chừng nào chúng ta chưa gải thíchđược những chi tiết ấy thì bọn họ chưathể hiểu rõ được bức tranh toàn bộ.Muốn nhận thức được những chitiết ấy, bọn họ buộc phải tách bóc chúng ta khỏimối liên hệ tự nhiên xuất xắc lịch sử của chúng,và phải nghiên cứu riêng rẽ từng đưa ra tiết một theođặc tính của chúng, theo vì sao và kết quả riêngcủa chúng, v.v.. Đó trước hết là nhiệmvụ của khoa học tự nhiên với của sự nghiêncứu lịch sử, tức là những ngành nghiên cứumà vì những lý do trọn vẹn dễ hiểu, đã giữmột địa vị thứ yếu ở ngườiHy-lạp thời kỳ cổ điển, bởi vìtrước hết họ còn phải thu thập tàiliệu đã. Những bước đầu nghiên cứumột cách chính xác giới tự nhiên ở ngườiHy-lạp chỉ đến thời đại Alexandria<13>mới được tiếp tục vạc triển vàvề sau, vào thời trung cổ, đượcngười A-rập phạt triển hơn nữa; chỉtừ nửa cuối thế kỷ XV trở đi mớicó một nền khoa học tự nhiên thật sự vàtừ bấy đến nay, khoa học đó đãđạt được những tiến bộ ngày càngnhanh chóng. Việc phân chia giới tự nhiên ra thành nhữngbộ phận cá biệt, việc tách bóc riêng các quá trình tựnhiên với vật thể tự nhiên khác biệt thành nhữngloại nhất định, việc nghiên cứu cấutạo bên trong của những vật thể hữu cơtheo các hình thái giải phẫu nhiều vẻ của nó -tất cả những loại đó đã là nhữngđiều kiện cơ bản mang lại những tiếnbộ ngày càng nhanh chóng. Việc phân chia giới tự nhiênra thành những bộ phận cá biệt, việc tách riêngcác quy trình tự nhiên và vật thể tự nhiên không giống nhauthành những loại nhất định, việc nghiêncứu cấu tạo bên trong ccủa những vậtthể hữu cơ theo các hình thái giải phẫu nhiềuvẻ của nó - tất cả những chiếc đó đã lànhững điều kiện cơ bản cho nhữngtiến bộ khổng lồ mà 400 năm gần đâyđã đem lại cho bọn họ trong lĩnh vực nhậnthức giới tự nhiên. Nhưng phuơng pháp nghiêncứu ấy đồng thời cũng truyền lạicho bọn họ một kiến thức là để ý những vật thểtự nhiên và quá trình tự nhiên vào trạng thái biệtlập của chúng, ở phía bên ngoài mối liên hệ tolớn chung, và do đó không để ý chúng vào trạng tháivận động mà để ý trong trạng thái tĩnh, khôngcoi chúng về cơ bản là biến đổi. Nhưng coi chúnglà vĩnh viễn không biến đổi, không chăm chú chúngtrong trạng thái sống mà chu đáo chúng trong trạng tháichết. Với khi phương pháp nhận thức ấy đượcBacon với Locke chuyển từ khoa học tự nhiên sangtriết học thì nó tạo ra tính hạn chếđặc thù của những thế kỷ gần đây,- tức là phương pháp tư duy khôn xiết hình.

Đốivới nhà khôn xiết hình học thì những sự vật vàphản ánh của chúng nó vào tư duy, tức là những kháiniệm, đều là những đối tượngnghiên cứu riêng biệt biệt, cố định, cứngđờ, vĩnh viễn, phải được coi xétcái này sau chiếc kia, điều này độc lập với loại kia. Nhàsiêu hình học suy nghĩ rằng những sựtương phản trọn vẹn trực tiếp; họ nói: gồm làcó, không là không; xung quanh cái đó ra là của ma quái. Đốivới họ thì sự vật hoặc là tồn tạihoặc là ko tồn tại: một sự vật khôngthể vừa là bản thân nó lại vừa là mộtsự vật khác.


Bạn đang xem: Mọi vật đều tồn tại và đồng thời không tồn tại vì mọi vật đang trôi đi


Xem thêm: Kem Trị Nám Nào Hiệu Quả Nhất, Bệnh Viện Lao Và Bệnh Phổi Cần Thơ > Hỏi Đáp


Xem thêm: Đời Sống Trẻ Cuộc Sống - Tâm Sự Tình Yêu, Giới Tính, Cuộc Sống


Cái khẳng định và dòng phủđịnh tuyệt đối bài xích trừ lẫn nhau; nguyênnhân với kết quả cũng đối lập hẳnvới nhau. Phương pháp tư duy ấy mới coi thì cóvẻ trọn vẹn có thể chấp nhận được,bởi bởi nó là phương pháp của chiếc mà người tagọi là lý trí lành mạnh của nhỏ người. Nhưnglý trí lành mạnh của bé người ta, tuy nhiên mộtngười bạn đường rất đáng kính trongbốn bức tường của sinh hoạt gia đình,cũng sẽ trải qua những câu chuyện phiêu lưukỳ lạ nhất một khi nó mạo hiểmbước vào thế giới nghiên cứu rộng lớn;và phương pháp nhận thức cực kỳ hình, dùđược xem như là chính đáng và thậm chí là cầnthiết trong những lĩnh vực nhất định ítnhiều rộng lớn tuỳ theo tính chất củađối tượng nghiên cứu, nhưng nệm haychầy nó cũng sẽ gặp phải một oắt giớimà nếu vượt vượt thì nó trở thành phiến diện,hạn chế, trừu tượng cùng sa vào những mâuthuận ko thể nào giải quyết được vìnó chỉ nhìn thấy những sự vật cá biệt màkhông nhìn thấy mối liên hệ qua lại giữanhững sự vật ấy, chỉ chú ý thấy sựtồn tại của những sự vật ấy mà lại khôngnhìn thấy sự phân phát sinh cùng những sự tiêu vong củanhững sự vật ấy, chỉ quan sát thấy trạngthái tĩnh của những sự vật ấy cơ mà quênmất sự vận động của những sựvậy ấy, chỉ nhìn thấy cây mà không thấyrừng. Thí dụ, vào sinh hoạt sản phẩm này, chúng ta biếtvà có thể nói một bí quyết chắn chắn rằng mộtcòn vật đang tồn tại hay không tồn tại;nhưng nghiên cứu kỹ hơn nữa thì bọn họ lạithấy rằng đôi lúc đó lại là một vấnđề hết sức rối rắm như các luậtsư đã hiểu rất rõ điều đó khi phảivò đầu bứt tai để đưa ra một giớihạn hợp lý nhưng nều vượt quá thì việcgiết một loại thai vào bụng mẹ sẽ bị coilà tội giết người; cũng như không thểxác định một cách chính xác lúc chết là lúc nào,bởi do sinh lý học chứng minh rằng loại chết khôngphải là một sự kiện đột ngột cùng trongnháy mắt, mà lại lại là một quy trình rất dài. Cũnggiống như trong mỗi giây lát, nó tiêu hoá nhữngchất nhưng mà nó nhận được từ ko kể vào với bàitiết những chất khác ra khỏi nó; trong mỗi giâylát, một số tế bào vào cơ thể của nóchết đi với những tế bào khác được hìnhthành; sau một thời gian lâu năm hay ngắn, những chấtcủa cơ thể ấy đổi mới hoàn toàn vàđược những nguyên tử vật chất khác thaythế, thành thử mỗi vật hữu cơ bao giờcũng là bản thân nó nhưng lại ko phải làbản thân nó. Lúc chứng kiến tận mắt xét kỹ hơn, họ cũng thấyrằng nhị cực của một thế đối lập- cái khẳng định và cái phủ định - cũngkhông thể tách rời nhau giống như bọn chúng không thểđối lập với nhau, cùng mặc dầu tấtcả sự đối lập giữa chúng với nhau,chúng vẫn thâm nhập lẫn nhau; cũng như bọn chúng tathấy rằng nguyên nhân và kết quả là những quanniệm chỉ tất cả ý nghĩa với tư bí quyết là nhưvậy khi được áp dụng vào nhữngtrường hợp cá biệt nhất định;nhưng một khi bọn họ nghiên cứu trường hợpcá biệt ấy vào mối liên hệ bình thường của nóvới toàn thế giới thì những khái niệm ấylại ăn khớp với nhau với hoà thành quan lại niệmvề sự tác động qua lại phổ biến, trongđó nguyên nhân và kết quả luôn đổi chỗ chonhau, cái lúc này và ở chỗ này là vì sao thì lúc khác vàở chỗ không giống lại là kết quả cùng ngượclại.

Tấtcả những quá trình ấy cùng tất cả nhữngphương pháp tư duy ấy ko nằm vào khuôn khổcủa tư duy khôn cùng hình. Trái lại, đối vớiphương pháp biện chứng là phương pháp xem xétnhững sự vật và những phản ánh của chúngvào tư duy chủ yếu là vào mối liên hệ qualại của bọn chúng trong sự móc xích của chúng, trongsự vận động của chúng, vào sự phát sinh vàtiêu vong của chúng - thì những quá trình như những quátrình nói bên trên chỉ là những điều chứng thựccho phương pháp nghiên cứu của bản thân nó cơ mà thôi.Giới tự nhiên là hòn đá thử rubi đốivới phép biện chứng, và cần phải nói rằngkhoa học tự nhiên hiện đại đã cung cấpcho sự thử nghiệm ấy những vật liệuhết sức đa dạng và phong phú và mỗi ngày một tăng thêm, cùng dođó đã chứng minh rừng vào tự nhiên, rút cụclại, mọi cái đều diễn ra một cách biệnchứng chứ không phải siêu hình. Nhưng vì chưng cả chođến nay, gồm thể đếm trên đầu ngón taycon số những công ty nghiên cứu tự nhiên đã họcđược cách suy nghĩ một bí quyết biện chứng,cho yêu cầu sự xung đột giữa những kết quảđã đạt được cùng phương pháp tưduy lâu đời trọn vẹn giải thích được tìnhtrạng hết sức lẫn lộn hiện nay đangthống trị trong ngành khoa học tự nhiên lý thuyếtkhiến mang lại cả thầy lẫn trò, cả ngườiviết lẫn người đọc, đềutuyệt vọng.

Nhưvậy, một quan lại niệm đúng đắn về vũtrụ, về sự phạt triển của vũ trụ vàsự phân phát triển của loài người, cũng nhưvề sự phản ánh của sự phân phát triển ấyvào trong đầu óc con người chỉ gồm thể cóđược trên con đường biện chứng,với sự chú ý thường xuyên đến những tácđộng qua lại phổ biến giữa sự phátsinh với sự tiêu vong, giữa sự biến đổiđi lên cùng sự biến đổi thụt lùi. Với nềntriết học hiện đại Đức, tức thì từđầu, bao gồm đã theo tinh thần đó. Kant đãmở đầu sự nghiệp khoa học của ôngbằng việc biến thái dương hệ cốđịnh của Newton và sự tồn tại vĩnhcửu của nó - sau khi đã bao gồm cái đẩy đầutiên nổi tiếng - thành một quá trình lịch sử:thành quy trình nẩy sinh của mặt trời cùng tấtcả mọi toàn cầu từ khối tinh vân đang xoay.Đồng thời, ông đã đúc rút được cáikết luận là sự nẩy sinh của thái dươnghệ đồng thời cũng giả địnhsự tiêu vong tất yếu của nó vào tương lai.<7>Nửa thế kỷ sau, quan điểm đó của ông,được Laplace chứng minh bằng toán học vàmột nửa thế kỷ sau nữa, kính quang đãng phổbiến đã chứng minh rằng trong không gian củavũ trụ tất cả những đám khí đỏ rựcgiống như thế, ở những mức độngưng tụ khác nhau.

Nềntriết học mới của Đức đã đạttới đỉnh cao của nó là vào hệ thốngcủa Hegel, trong đó lần đầu tiên - và đây làcông lao to lớn của ông - toàn bộ giới tự nhiên,lịch sử cùng tinh thần được trình bày nhưlà một quy trình - nghĩa là được nhậnthức trong sự vận động và sự pháttriển ấy. Theo quan tiền điểm ấy, lịch sựloài người không thể thể hiện ra là một mớhỗn độn kinh khủng gồm những hành vibạo lực vô nghĩa với đáng phải kết tộinhư nhau trước toà án của lý tính triết họcngày nay đã trưởng thành, cùng tốt hơn cả làngười ta phải quên bọn chúng đi đến thật nhanh, - cơ mà làmột quy trình phát triển của bản thân loàingười, và nhiệm vụ của tư duy hiện naylà phải theo dõi bước tiến tuần tự củaquá trình ấy vượt tất cả những bước lầmlạc của nó cùng chứng minh tính quy luật mặt trongcủa nó qua tất cả những cái ngẫu nhiên bềngoài.

ViệcHegel không giải quyết nhiệm vụ ấy,điều đó ở đây cũng không quan trọng. Cônglao lịch sử của ông là đã đề ra nhiệmvụ ấy. Nhiệm vụ ấy là một nhiệmvụ nhưng riêng một người không bao giờ gồm cóthể giải quyết được. Mặc mặc dù Hegel - bêncạnh Saint Simon - là một cái đầu bách khoa nhấtcủa thời đại mình, song ông vẫn bị hạnchế, một là bởi những giới hạn khôngthể né được của sự hiểu biếtcủa bản thân ông, với hai là bởi những kiếnthức cùng những quan tiền niệm của thời đạiông, cũng tất cả tính chất hạn chế như thếcả về khối lượng lẫn về chiềusâu. Bên cạnh đó còn tất cả thêm một điều thứ tía nữa.Hegel là một công ty duy tâm, nghĩa là đối với ông ta,những tư tưởng vào đầu óc của mìnhkhông phải là những phản ánh ít trừu tượngcủa những sự vật và quá trình hiện thực, màngược lại, đối với ông, những sựvật cùng sự phát triển của chúng chỉ là nhữngphản ánh không nhiều nhiều trừu tượng của nhữngsự vật và quá trình hiện thực, nhưng mà ngượclại, đối với ông, những sự vật và pháttriển của chúng chỉ là những phản ánh vốnlà hiện thân của một "ý niệm" tồn tạiở một nơi như thế nào đó ngay trước khi bao gồm thếgiới. Như vậy, tất cả đều bịđặt lộn ngược cùng mối liên hệ hiệnthực của thế giới đều hoàn toàn bịđảo ngược. Cùng mặc dầu Hegel đã nắmđược một cách đúng đắn và thiên tàimột số liên hệ cá biệt giữa các hiệntượng, nhưng vì chưng những nguyên nhân nói trên, về chitiết, nhiều dòng trong hệ thống của ông ta nhấtđịnh phải gồm tính chất đụn ép, giả tạo,hư cấu, tóm lại là bị giải say mê sai lệchđi. Hệ thống Hegel, với tư bí quyết là mộthệ thống như thế, là một chiếc thai đẻnon khổng lồ, nhưng đó cũng là cái thaiđẻ non cuối cùng trong loại của nó. Cụthể là hệ thống ấy chứa đựng mộtmâu thuẫn phía bên trong không thể cứu chữađược: một mặt, tiền đề cơbản của nó là một quan điểm lịch sửcho rằng lịch sử nhân loại là một quá trình pháttriển nhưng xét về bản chất thì không thể tìmđược đỉnh cao của nó về mặt trítuệ vào việc vạc hiện ra chiếc gọi là chân lýtuyệt đối; nhưng mặt khác, hệ thốngHegel lại khẳng định rằng nó là hiện thâncủa chính ngay đạo lý tuyệt đối ấy. Mộthệ thống nhận thức về tự nhiên vàlịch sử khái quát tất cả với hoàn tất mộtlần là ngừng vĩnh viễn, là mâu thuẫn vớinhững quy luật cơ bản của hệ tư duybiện chứng; nhưng điều đó trọn vẹn khôngloại trừ cơ mà trái lại còn tổng quan việc mang đến rằng sựhiểu biết gồm hệ thống về toàn bộ thếgiới phía bên ngoài có thể đạt đượcnhững bước tiến khổng lồ từ thếhệ này qua thế hệ khác.

Việchiểu được tính chất hoàn toàn sai lầmcủa chủ nghĩa duy chổ chính giữa Đức từ trướcđến nay nhất định sẽ dẫn đếnchủ nghĩa duy vật, nhưng cần phải thấyrằng ko phải chỉ đơn giản dẫnđến chủ nghĩa duy vật khôn cùng hình, hoàn toàn có tínhchất trang thiết bị của thế kỷ XVIII. Ngượclại với việc vứt bỏ đơn thuần, cótính chất cách mạng - ngây thơ, toàn bộ lịchsử trước đây, chủ nghĩa duy vậthiện đại coi lịch sử là một quá trình pháttriển của loại người và nhiệm vụ củanó là phát hiện ra những quy luật vận độngcủa quá trình ấy. Ngược lại với quanniệm về tự nhiên thịnh hành ở ngườiPháp thế kỷ XVIII cũng như ở Hegel, coi nhưtự nhiên như là một chỉnh thể không thayđổi, vận động trong những vòng tuầnhoàn chật hẹp, với những thiên thể vĩnhcửu như Newton đã dạy, với những loại sinhvật hữu cơ không núm đổi như Linnaeus đãdạy, - ngược lại với quan niệm vềtự nhiên ấy, chủ nghĩa duy vật hiệnđại tổng hợp những thành tựu mớinhất của khoa học tựu nhiên, theo bọn chúng thì giớitự nhiên cũng tất cả lịch sử của bản thân nótrong thời gian, những thiên thể cũng nảy sinh vàdiệt vong giống như loài hữu cơ sống trênnhững thiên thể ấy vào những điềukiện thuận lợi, và những vòng tuần hoàn, trongchừng mực bọn chúng nói chung gồm thể diễn ra, cũng cónhững quy mô khôn xiết lớn hơn. Trong nhì trườnghợp ấy, chủ nghĩa duy vật hiệnđại về bản chất là biện chứng, với nókhông cần đến bất cứ một triếthọc làm sao đứng trên những khoa học khác. Một khingười ta dặt ra trước mắt mỗi khoahọc loại yêu cầu là phải làm sáng tỏ vị trícủa nó trong mối liên hệ thông thường giữa các sựvật với những kiến thức về những sựvật ấy thì bất kỳ một khoa họcđặc biệt như thế nào về mối liên hệ thông thường ấy cũngđều trở phải thừa. Và khi đó trong toàn bộ môntriết học trước kia, chỉ còn lại cóhọc thuyết về tư duy và những quy luậtcủa tư duy - tức là lô-gích hình thức cùng phép biệnchứng - là còn tồn tại được một cáchđộc lập. Tất cả các khoa học khácđều quy thành khoa học thực chứng vềtự nhiên với về lịch sử.

Nhưngtrong khi bước ngoặt đó trong quan niệm vềtự nhiên chỉ bao gồm thể diễn ra theo mứcđộ mà các công trình nghiên cứu cung cấp vậtliệu thực chứng tương ứng mang đến nhậnthức, thì những sự kiện lịch sử dẫntới một bước ngoặt quyết địnhtrong quan lại niệm về lịch sử, lại diễn rasớm hơn rất nhiều. Năm 1831, cuộc khởinghĩa đầu tiên của người công nhân đã nổ ra ởLyon; từ năm 1838 đến năm 1842, trào lưu toànquốc đầu tiên của công nhân, phong trào Hiếnchương ở nước Anh, đã đạt tớiđiểm cao nhất của nó. Cuộc đấu tranhgiai cấp giữa giai cấp vô sản với giai cấp tưsản đã dần dần nổi lên hàng đầu trong lịchsử những nước phân phát triển nhất ở châu âu,một mặt, theo mức độ vạc triển củađại công nghiệp và mặt khác, theo mứcđộ phạt triển của quyền thống trịchính trị nhưng giai cấp tư sản mới giànhđược ở những nước đó. Nhữnghọc thuyết của khoa ghê tế học tư sảnvề sự đồng nhất lợi ích của tưbản với lao động, về sự hoà hợp phổbiến với phúc lợi phổ biến của nhân dân, dotự vày cạnh tranh đem lại, đã bị những sựkiện thực tế vạch trần ngày càng ví dụ lànhững lời giả dối. Đã đến cơ hội khôngthể không biết đến chủ nghĩa xóm hộiPháp và Anh, biểu hiện lý luận - mặc dầu làhết sức hoàn bị - của những sự thậtấy. Nhưng quan tiền niệm duy trọng điểm cũ về lịchsử, một quan niệm chưa bị đẩy lùi,lại ko biết đến một cuộc đấutranh giai cấp làm sao dựa bên trên lợi ích vật chất, vànói tầm thường không biết đến những lợi ích vậtchất nào cả; sản xuất cũng như tấtcả mọi quan lại hệ tởm tế đều chỉđược họ nhắc đến một biện pháp nhântiện, với tư bí quyết là những yếu tố thứyếu của "lịch sử văn minh" mà lại thôi.

Nhưngsự kiện mới buộc người ta nghiên cứulại một lần nữa toàn bộ lịch sửtừ trước tới nay và khi đó người tathấy rằng toàn bộ lịch sử đã quađều là lịch sử đấu tranh giai cấp<14>;rằng những giai cấp xóm hội đấu tranhvới nhau ấy dịp nào cũng là sản phẩm củanhững quan liêu hệ sản xuất và quan hệ traođổi, cầm lại là sản phẩm của nhữngquan hệ ghê tế của thời đại của cácgiai cấp ấy; rằng bởi đó cơ cấu gớm tếcủa thời đại của những giai cấp ấy;rằng bởi vì đó cơ cấu tởm tế thôn hội dịp nàocũng là cái cơ sở hiện thực là mẫu xétđến cùng, giải thích hợp toàn bộ thượng tầngkiến trúc là những thể chế pháp luật và chínhtrị, cũng như những quan liêu niệm tôn giáo, triếthọc và những quan niệm không giống của mỗi thời kỳlịch sử nhất định. Với điềuđó, chủ nghĩa duy trọng tâm đã bị tống ra khỏinơi ẩm náu cuối cùng của nó, tức là ra khỏiquan niệm về lịch sử, người ta đã cómột quan niệm duy vật về lịch sử và đãtìm thấy bé đường để giải đam mê ýthức của con người bằng sự tồntại của họ chứ không phải lấy ý thứccủa họ để giải ham mê sự tồn tạicủa họ như từ trước tới nay.

Nhưngchủ nghĩa thôn hội cũ ko thể tương dungvới quan lại niệm duy vật lịch sử ấy, cũnggiống như quan tiền niệm về tự nhiên củachủ nghĩa duy vật Pháp không thể tương dungvới phép biện chứng cùng khoa học tự nhiêncận đại. Chủ nghĩa xóm hội trướckia tuy đã phê phán phương thức sản xuấttư bản chủ nghĩa đang tồn tại vànhững hậu quả của phương thức sảnxuất ấy, nhưng không thể giải thíchđược và vì thế cũng ko đánh đổđược phương thức sản xuất ấy;nó chỉ gồm thể giản đơn bác bỏphương thức sản xuất ấy như là mộtphương thức sản xuất xấu. Nhưngvấn đề là ở chỗ, một mặt, phảitrình bày phương thức sản xuất tư bảnchủ nghĩa vào mối liên hệ lịch sửcủa nó cùng tính tất yếu của nó đối vớimột thời kỳ lịch sử nhất định,do đó, cả sự tất yếu phải tiêu vongcủa nó nữa; nhưng mặt khác, cũng phảivạch trần tính chất mặt trong, đến đến nayvẫn còn chưa phạt hiện được, củaphương thức sản xuất ấy, bởi vìsự phê phán từ trước tới nay đã nhằmvào những hậu quả tất cả hại nhiều hơn là vàotiến trình của bản thân sự vật. Điềunày đã được thực hiện nhờ việc pháthiện xác định giá trị thặng dư. Đã chứng minhđược rằng sự chiếm hữu laođộng ko được trả công là hình thứccơ bản của phương thức sản xuấttư bản chủ nghĩa và của sự tách lột côngnhân bởi vì phương thức sản xuất ấy thựchiện; ngay cả khi công ty tư bản tải sứclao động cuả người công nhân theo giá trị đầyđủ của nó, giá bán trị nhưng nó tất cả với tư phương pháp làhàng hoá ở trên thị trường, thì bên tư bảncũng vẫn bóp nặn được của sức laođộng ấy nhiều giá trị hơn số tiềnbỏ ra để download nó; rằng giá trị thặng dưấy, ruốt cuộc, họp thành tổng sốnhững giá trị đẻ ra dòng khối tư bảnngày càng lớn lên và tích luỹ lại trong tay những giaicấp hữu sản.. Như thế là đã giải mê say đượctiến trình của nền sản xuất tư bảnchủ nghĩa cũng như sự sản xuất rabản thân tư bản.

Haiphát hiện vĩ đại ấy - quan lại niệm duy vậtlịch sử và việc bóc trần túng mật củanền sản xuất tư bản chủ nghĩa nhờgiá trị thặng dư - là công lao của Mác. Nhờ haiphát hiện ấy, chủ nghĩa buôn bản hội đã trởthành một khoa học với giờ đây vấn đềtrước hết phải tiếp tục nghiên cứu nótrong mọi đưa ra tiết cùng mọi mối liên hệ củanó.

Tìnhhình vào lĩnh vực chủ nghĩa làng mạc hội lý luậnvà nền triết học đã mai một đạithể là như vậy, khi ông Eugen Đuy-rinh nhảy lên sânkhấu một biện pháp khá ầm ĩ và báo tin là ông ta sẽđảo lộn hoàn toàn triết học, kinh tế chínhtrị học với chủ nghĩa xã hội.

Chúngta hãy coi ông Đuy-rinh hứa với chúng ta những gì cùng ...giữ lời hứa đó như thế nào.